Gelişim değerlendirmesi; bir çocuğun gelişimsel, bilişsel, duygusal ve davranışsal alanlarda yaşına uygun ilerleyip ilerlemediğini, güçlü yanlarının ve desteklenmesi gereken alanlarının neler olduğunu bütüncül biçimde anlamayı amaçlayan bir süreçtir. Amacı çocuğa bir etiket koymak değil, onu daha iyi tanımak ve varsa bir zorlanmayı erken fark ederek doğru desteği zamanında sunabilmektir. Çünkü erken fark edilen bir güçlük, çok daha kolay ve etkili biçimde desteklenebilir.
Gelişim değerlendirmesi yalnızca bir sorundan şüphelenildiğinde başvurulan bir süreç değildir. Bazen ailenin ya da öğretmenin fark ettiği bir zorlanma (dikkat, konuşma, öğrenme, davranış ya da sosyal-duygusal alanda) değerlendirmeyi gerektirir; bazen de aile, belirgin bir sorun olmasa bile çocuğunu ve güçlü yanlarını daha yakından tanımak için bu süreci ister. Özellikle okul öncesi ve okula geçiş dönemlerinde yapılan değerlendirme, çocuğun okula hazır olup olmadığını anlamak açısından da yol göstericidir.
Sağlıklı bir gelişim değerlendirmesi tek bir teste indirgenmez; farklı kaynaklardan gelen bilgiyi bir araya getiren bütüncül bir süreçtir. Önce aileyle ayrıntılı bir görüşme yapılır ve çocuğun gelişim öyküsü alınır. Ardından çocuk, yaşına uygun biçimde (çoğu zaman oyun ve etkileşim içinde) gözlemlenir. Gerektiğinde çocuğun ihtiyacına göre bilimsel geçerliliği olan standart değerlendirme araçlarından yararlanılır ve uygun olduğunda öğretmen gözlemleri de bu resmi tamamlar. Bu araçlar öznel gözlemin yanına ölçülebilir bir veri ekler; ancak hiçbiri tek başına değil, her zaman klinik bir bütünlük içinde yorumlanır.
Değerlendirmenin sonunda elde edilen bilgiler aileyle anlaşılır bir dille paylaşılır. Amaç bir puan ya da tanı bildirmek değil; çocuğun güçlü yanlarını, desteklenmesi gereken alanlarını ve bundan sonrası için önerilen yolu ailenin net biçimde anlamasını sağlamaktır. Gerektiğinde çocuğa özgü bir destek programı önerilir, tıbbi bir değerlendirme gereken durumlarda aile doğru biçimde yönlendirilir. Böylece gelişim değerlendirmesi bir "son nokta" değil, çocuğu daha iyi anlamanın ve doğru desteklemenin bir başlangıcı olur.
