Okul olgunluğu, bir çocuğun okula ve okulun getirdiği taleplere hazır olup olmadığını anlatan bütünlüklü bir kavramdır. Çoğu zaman "harfleri tanıyor mu, sayabiliyor mu?" gibi akademik becerilere indirgense de gerçekte okula hazır olmak bundan çok daha fazlasıdır. Bir çocuğun okula hazır sayılabilmesi için bilişsel, sosyal-duygusal ve fiziksel gelişiminin bir arada, birbirini destekler biçimde belli bir olgunluğa ulaşmış olması gerekir. Bu yüzden okul olgunluğu tek bir açıdan değil, çocuğun bütününe bakılarak değerlendirilir.
Bu değerlendirmede birbirini tamamlayan farklı gelişim alanlarına birlikte bakılır. Bilişsel açıdan çocuğun dikkatini sürdürebilmesi, yönergeleri anlayıp izleyebilmesi ve temel kavramları edinmiş olması; sosyal-duygusal açıdan anneden ayrılabilmesi, bir grup içinde yer alabilmesi, sırasını bekleyip kurallara uyabilmesi ve duygularını düzenleyebilmesi; fiziksel açıdan ise kalem tutma gibi ince motor becerilerin ve genel bedensel gelişimin yeterli düzeye gelmiş olması önemlidir. Bu alanların herhangi birindeki gecikme, çocuğun akademik olarak hazır görünse bile okula uyumunu zorlaştırabilir.
Sağlıklı bir okul olgunluğu değerlendirmesi tek bir veriye dayanmaz. Aileyle yapılan görüşmede çocuğun gelişim öyküsü alınır; varsa okuldan ya da anaokulundan gelen gözlem ve geri bildirimler, çocuğun içinde bulunduğu gelişim dönemiyle birlikte değerlendirilir. Çocuk, yaşına uygun biçimde gözlemlenir ve gelişim alanları bir bütün olarak ele alınır. İhtiyaca bağlı olarak, okul olgunluğunu farklı boyutlarıyla ölçen özel değerlendirme araçlarından da yararlanılabilir. Böylece çocuğun güçlü olduğu ve desteklenmesi gereken alanlar netleşir.
Bu değerlendirmenin amacı çocuğa "hazır" ya da "değil" gibi kesin bir etiket koymak değildir. Asıl amaç, çocuğun okula geçişini mümkün olduğunca sağlıklı ve zorlanmadan yapabilmesine yardımcı olmaktır. Değerlendirmenin sonunda aileyle, çocuğun içinde bulunduğu durum ve varsa desteklenmesi gereken alanlar anlaşılır bir dille paylaşılır. Böylece okula başlama kararı, çocuğun gerçek gelişimsel ihtiyaçları gözetilerek, onun lehine ve bilinçli biçimde verilebilir.
